Ayvalık Doğumlu Anadolulu Bir Yazar: İlias Venezis

1594 Okunma

Neredeyse çeyrek asırdır yaptığım üzere, 2018 yazının da bir kısmını Ayvalık’ta geçirdim. Bu sırada Midilli’ye altı yıl sonra ikinci kez gitme imkânım oldu. Bu kez adanın merkezinin yanı sıra Molivos’u da gezme fırsatı buldum. Şehri gezerken benim için en büyük sürprizlerden biri, ünlü yazar İlias Venezis’in burada gömülü olduğunu gezi rehberi sevgili dostum Hakan Dinç’ten öğrenmek oldu. Eşimle beraber Venezis’in mezarını aramaya koyuldum ve aradığımızı şehrin bir kenar mahallesinde küçücük bir mezarlıkta bulduk. Sonrasında Ayvalık’a döndüğümde değerli ağabeyim fotoğraf sanatçısı Nazım Timuroğlu’yla konuşurken Venezis’in mezarından bahsettim. O da bana Ayvalık’taki evinin halen durduğunu söyledi, sadece söylemekle kalmadı, restore edilmeyi bekleyen Aya Triada Kilisesi’nin karşı çaprazında yer alan evi gösterdi de... Haliyle bir Venezis yazısı kaleme almak farz oldu.

 

Bu ünlü yazar hakkında Türk.edeki en önemli çalışma Herkül Millas’ın elinden çıkma. Dolayısıyla Venezis hakkında vereceğim bilginin neredeyse tamamı onun Ayvalık ve Venezis adlı çalışmasına dayanıyor. Herkül Millas 1940 yılında Ankara’da doğan, İstanbul’da büyüyen ve Robert Kolej’den mezun olan bir isim. Okul yıllarında atletizmle de uğraşmış, bu alanda Türkiye rekoru sahibi. 1971’de Atina’ya yerleşmiş ve özellikle Yunan Edebiyatında Türk İmajı, Milliyetçilik ve bu fikrin Türk-Yunan ilişkilerine etkisi gibi alanlara yoğunlaşmış olan Millas’ın, Yunancadan Türkyeye ve Türkyeden Yunancaya pek çok çevirisi bulunuyor. 1904-1973 yılları arasında yaşayan İlia Venezis’in hayatı ise Ayvalık-Midilli-Atina arasında geçmiştir. Ayvalık Rum toplumunun önde gelen simalarından olan babası Mihail, aslen Kefalonya Adası’ndandı. Venezis’in beş kız ve bir erkek kardeşi vardır.

I. Dünya Savaşı yıllarında aile Midilli’ye göç etmiş ve İlia, liseyi burada okumuştu. Bu yıllarda şiir de yazmış ve yazdıklarının bir kısmını İzmir’deki Nea Zoi (Yeni Yaşam) dergisinde yayınlamıştı. Savaş sonrası ailesiyle birlikte tekrar Ayvalık’a dönmüş ancak bu yıllar onun hayatında derin izler bırakmıştır.

Makalenin devamını okumak için Ocak 2019 sayımızı anlaşmalı bayilerimizden ya da web sitemizden online olarak satın alıp okuyabilirsiniz. 

Online Dergimizi Satın Almak İçin - Online Dergi
Size En Yakın Bayi İçin  - Bayilerimiz