Çocuk ve Yalan

351 Okunma
 Bugün bize “Hayatta tahammül edemediğiniz üç şey nedir?” diye sorulsa, birçoğumuzun vereceği yanıtlardan biri “yalan” olur. Ancak her ne kadar ondan uzak durmak istediğimizi ifade etsek de yalana beyaz, pembe gibi renkler atfederek masumlaştırıp onu hayatın bir parçası olarak kabul eden de yine bizleriz. Bu kadar ikircikli bir olguyu çocuklarında fark eden ebeveynlerin de genelde paniklediğine şahit oluruz. Çocukların yalan söylediğini fark eden ailelerin onları suçlaması, kızması, bağırması işe yaramayacaktır. Bunun yerine ailenin yapması gereken şey, bir dedektif gibi çocuğu yalan söylemeye iten ihtiyacı keşfetmektir. Bu doğrultuda öncelikle çocuğun gelişim dönemine göre bir değerlendirme yapmak gerekir:
 • 0 - 3 Yaş döneminde çocuklar henüz yalanın kavram olarak ne olduğunu bilmediklerinden, yalan söylemeleri mümkün değildir. Bu süreçte çocuklar öğrendikleri kelimeleri sıralar, ailelerini memnun etmeye veya istedikleri şeyleri oluyormuş gibi ifade etmeye çalışırlar.
• 3 - 6 Yaş döneminde çocuklar yalanın ne olduğu hâlâ net olarak kavrayamazlar. Bu süreçte çocukların hayal güçleri çok geniş olduğundan, genelde hayal ile yalanı karıştırdıklarına şahit oluruz. Örneğin bir gölge gören çocuk odasında bir canavar olduğunu söyleyebilir.
• 6 Yaş itibariyle çocuk artık yalan kavramını tanır ve bunu söylememesi gerektiğini bilir. Bu yaş dönemi itibariyle söylenen yalanların nedenlerini farklı kategorilerde incelemek mümkündür:
 Modelleme: Çocuklar ailelerinin söylediklerinden ziyade onların yaptıklarını içselleştirme eğilimindedirler. Bu doğrultuda ebeveyninin zor durumda kaldığında arkadaşlarına, patronlarına vb yalan söylediğini gören çocuk bu durumu içselleştirir ve zor zamanlarında bir başa çıkma yöntemi olarak yalana başvurabilir. Başarısızlık
Korkusu: Özellikle başarı konusunda talepkâr ebeveynleri olan çocuklar, ailelerinin akademik başarılarına verdiği aşırı önemi bazen kendi öz değerleriyle karıştırabilirler. Çocuklar başarısız olduklarında, ailelerinin onları eskisi gibi sevmeyeceğinden korktuklarından veya gerçeği söylediklerinde ailelerinin vereceği aşırı tepkiden kaçmak adına yalan söyleyebilirler.
...
Makalenin devamını dijital ve basılı dergimizden okuyabilirsiniz. Paros Dergisini anlaşmalı bayilerimizden ya da web sitemizden online olarak satın alabilirsiniz.
Online Dergimizi Satın Almak İçin - Online Dergi
Size En Yakın Bayi İçin  - Bayilerimiz