Konstantinopolis’in dikilitaşları

2380 Okunma
 Dikilitaşlar bugün dünya üzerinde İstanbul, Roma, Paris ve Londra başta olmak üzere pek çok önemli merkezin meydanlarını süslemektedir fakat dikilitaş geleneğinin ilk ortaya çıktığı yer Mısır olup, bu meydanlardaki dikilitaşların önemli bir kısmı da firavunlar Mısır’ından getirtilmiştir. Hükümdarlar niçin anıtsal taşlar dikme ihtiyacı hissederler? Esasen bu sorunun cevabı anıtların üzerindeki yazıtlarda saklıdır. Amaç çoğu zaman kazanılan bir zafer sonrası tanrıları memnun etmek, bir felaketin tekrarlanmaması için tanrılara yakarmak ya da hükümdarın zaferini gelecek kuşaklara da taşımak istemesidir. Yani tarihsel ve unutulması arzu edilmeyen bir olayın yaşatılma çabasıdır söz konusu olan.
 İstanbul’daki dikilitaşların ise Bizans zamanından kaldıklarına şahit oluruz. İstanbul’un görkemli çağlarında şehrin dört bir yanının gerek Yunanistan, Mısır ya da başka memleketlerden getirilen ve gerekse de Konstantinopolis’te üretilen dikilitaşlarla donatıldığını biliyoruz. Bu gelenek tıpkı pek çok gelenekte olduğu üzere Romalılardan mirastır. Romalılar da bu durumu Mısır ve Yunan kültüründen almışlardır. Yalnız Mısır dikilitaşları ile Romalıların dikilitaşları arasındaki en önemli farklardan biri Roma dönemindekilerin tepesinde genellikle tanrılardan birinin ya da imparatorun heykelinin iliştirilmesidir.
 Hali hazırda İstanbul’da Bizans döneminden kalma 7 adet dikilitaş gözümüze çarpar. Bunlara kısaca bir bakalım. Dikilitaş denince ilk akla gelen, doğal olarak Bizans’ın eğlence ve yarış kültürünün kalbi olan bugünkü Sultanahmet’teki Hipodrom Meydanı’dır. Araba yarışları, gladyatör dövüşleri ve benzer aktivitelerin düzenlendiği bu alanın yapımına imparator Büyük Konstantinus zamanında başlanmış ve ilerleyen yıllarda da ilavelerle genişletilmiştir. Bu işlemler sırasında Hipodrom Meydanı’na ve diğer yerlere abidevi taşlar da dikilmiştir. Bu taşlardan özellikle üçü günümüze kadar ulaşmıştır. İstanbul’u en şöhretli abidevi taşı zaten bu gelenekle aynı adı taşıyan Dikilitaş’tır.
...

Makalenin devamını dijital ve basılı dergimizden okuyabilirsiniz. Paros Dergisini anlaşmalı bayilerimizden ya da web sitemizden online olarak satın alabilirsiniz.
Online Dergimizi Satın Almak İçin - Online Dergi
Size En Yakın Bayi İçin  - Bayilerimiz