Kevork B. Agopyan’ın kaleme aldığı “Osmanlı Döneminde Ermeni Okulları Eğitim ve Öğretim Tarihi” başlıklı iki ciltlik çalışmanın içeriğini siz, sevgili Paros okuyucularına ulaştırmaya çalışacağım.
Edirne’ye bağlı Çorlu ilçesinde 1914 kayıtlarına göre 1678 kişiden oluşan bir Ermeni nüfusu bulunmaktaydı. Semtte yaşayanların büyük bir bölümü çiftçiydı.
1579 tarihli Pertev Mehmet Paşa Camii, Ermeni ustalar tarafından inşa edilmiştir.
Geçen ay başladığımız İzmit Vilayeti’nin eğitim tarihine bu ay da vilayete bağlı Bardizak, yani günümüzdeki adıyla Bahçecik ilçesiyle devam ediyoruz.
Episkoposluk merkezine bağlı olan Döngel, Zakar, Manuşak, Ovacık, Jamavayr, Dağköy ve Arslanbey köylerini ve buralarda kurulan okulların eğitim tarihini açıklamaya devam edeceğiz.
Geniş İzmit Vilayeti’nin beşinci Episkoposluk merkezi Karamürsel’de bulunmakta olup Merdegöz, Yalakdere, Şakşak, Kılıçköy, Çukur, Kartzi, Reşadiye, Yalova köyleri ve çevresi bu merkeze bağlıydı.
Bursa, Osmanlı Devleti’nin ilk başkenti ve ilk sancağı olmuş özel bir şehirdir. Bursa Vilayeti; Bursa, Bilecik, Kütahya, Karahisar (Afyon) ve Balıkesir sancaklarından oluşmuştur.
Köydeki Surp Garabed Kilisesi’nin 1722 yılında inşa edildiği, 1821 yılında ise onarımdan geçtiği tahmin edilmektedir.
İstanbul’un Boğaz kıyısındaki yerleşimleri, 18. yüzyıla kadar sınırlı kalmış ve genellikle küçük balıkçı köyleri olarak varlıklarını sürdürmüştür.
Günümüzde Eskişehir’e bağlı Çalkara ilçesi, geçmişte birbirinden 2 km uzaklıkta, Eski Çalkara ve Yeni Çalkara olmak üzere Söğüt’e bağlı iki kasabaydı.
10. yy’da 12.000 kadar Ermeni Pavlikan’ın, heretik inançlarından dolayı Bizans devleti tarafından Erzurum, Malatya, Maraş ve Fırat çevresinden Edirne ve çevresine sürgün edildikleri, zaman içinde de daha da Batı’ya gönderilip, Bizans kilisesinin kabul etmediği inançlarından dolayı öldürüldükleri bilinmektedir.
Armaş, bugünkü adıyla Akmeşe köyü, 1416’dan önce Maraş’tan, ardından 1608’de Osmanlı-İran Savaşı sırasında İran’dan ve aynı dönemde Celali isyanları sonrasında Sivas, Eğin ve Erzurum-Kemah bölgelerinden gelen Ermenilerle gelişip büyüyen bir yerleşim haline gelir.
İznik vilayetinin önemli bir diğer merkezi olan Adapazarı, vilayetin en büyük kasabası olarak bilinmektedir.
İzmit vilayetine bağlı Adapazarı’nın çevresindeki Sapanca bölgesi de Nikomedia Episkoposluk Merkezi’ne bağlıydı.
Nor Küğ, Bilecik’e 13 kilometre uzaklıkta ve denizden 365 metre yükseklikte bulunan bir Ermeni köyüydü.
Nikomedia Episkoposluk Merkezi’ne bağlı bölgelerden biri olan Adapazarı ve Sapanca’yı incelemeye devam ediyoruz.
Yukarı Benli veya günümüzdeki adıyla Şahinyurdu köyü, Gemlik’ten 13 km uzaklıkta, 590 metre yükseklikte, kayalık bir alanda kurulmuştur.
Sölöz, Bursa Episkoposluk Merkezi’ne bağlı, eskiden Gemlik, günümüzde ise Osmaniye bölgesinde bulunan ve bugün Selöz olarak adlandırılan kasabadır.
Kevork B. Agopyan’ın kaleme aldığı “Osmanlı Döneminde Ermeni Okulları Eğitim ve Öğretim Tarihi” başlıklı iki ciltlik çalışmanın içeriğini siz, sevgili Paros okuyucularına ulaştırmaya çalışacağım.
16. yüzyılın ikinci yarısında Arnavut Mehmet Paşa’nın emriyle Palu, Kemah ve Yerevan’dan gelen Ermeni mimar ve duvar ustaları, İzmit ve çevresinde camiler ve hamamlar inşa etmeye başlar.
Ermeni Protestan cemaatinin fertlerinden Kirkor Bağdasaryan, yabancı uyruklu eşiyle birlikte tüm masraflarını karşıladığı Molla Arap Mahallesi’ndeki küçük bir evi yetimhaneye dönüştürür.
Kevork B. Hagopyan’ın titiz araştırmalarıyla Ermenice kaleme aldığı ve Paros dergisinde yayımlanan “Osmanlı Döneminde Ermeni Okulları Eğitim ve Öğretim Tarihi” başlıklı kitap serisini, yaklaşık bir yıldır vakıflar ve dernekler aracılığıyla tanıtmaya devam ediyoruz.
